ઉપજ ઘટાડ્યા વિના કેમિકલ કેવી રીતે ઘટાડવું

કોઈએ ખેડૂતને આખી સીઝનની આવક દાવ પર મૂકવાનું ન કહેવું જોઈએ. રાતોરાત કેમિકલ છોડી દેવું એ જુગાર છે — જમીનનું જીવવિજ્ઞાન હજી કામ ઉપાડવા તૈયાર નથી હોતું. સાચો રસ્તો પગલે પગલે છે: પહેલા જીવવિજ્ઞાન ઊભું કરો, પછી જેની જગ્યા એ લે છે તે કેમિકલ ઘટાડો.

સીઝન 1: ઉમેરો, ઘટાડો નહીં

પહેલી સીઝનમાં તમારા કેમિકલ કાર્યક્રમમાં કંઈ ન બદલો. ફક્ત જીવવિજ્ઞાન ઉમેરો:

• બેક્ટેરિયાનું મિશ્રણ (નાઇટ્રોજન બાંધનારા, ફોસ્ફરસ છોડાવનારા, પોટાશ આપનારા) છાણિયા ખાતર સાથે કે ટપકથી આપો.
• વાવણી કે ધરું રોપતી વખતે માયકોરાઇઝા કલ્ચર વાપરો.
• સેન્દ્રિય તત્વ પાછું આપો — છાણિયું ખાતર, કમ્પોસ્ટ, પાકના અવશેષ.

પુરવઠો ઘટાડતાં પહેલાં તમે કામદારોને નોકરીએ રાખો છો. ઘણા ખેડૂતોને આ સીઝનમાં જ છોડનો જુસ્સો અને મૂળનો વિકાસ સારો દેખાવા લાગે છે.

સીઝન 2: ચોથા ભાગનો ઘટાડો

જીવવિજ્ઞાન સ્થિર થયા પછી, જે ખેતરમાં પ્રયોગ કરો છો ત્યાં રાસાયણિક ખાતર આશરે 25% ઘટાડો:

• સામાન્ય રીતે યુરિયાની ચાર થેલી વાપરતા હો, તો ત્રણ વાપરો.
• જૈવિક ખાતર આપવાનું ચાલુ રાખો — ખૂટતી થેલીનું કામ હવે એ કરે છે.
• પાક પર નજર રાખો. પાનનો રંગ અને વૃદ્ધિ કહી દેશે કે સંતુલન બરાબર છે કે નહીં.

એક પટ્ટો જૂના પૂરા ડોઝ પર સરખામણી માટે રાખો. વચનો કરતાં આંકડા વધુ સારી રીતે મનાવે છે.

સીઝન 3 અને આગળ: તમારું સ્તર શોધો

મોટા ભાગના ખેડૂતો શરૂઆત કરતાં 40–60% ઓછા રાસાયણિક ખાતરે સ્થિર થાય છે, એટલી જ કે વધુ સારી ઉપજ સાથે. કેટલાક એથીય આગળ જાય છે; પૂરા ડોઝ પર પાછા જવું ભાગ્યે જ કોઈને પડે છે. રસ્તામાં શું બદલાય છે:

• ખર્ચ ઘટે છે. જૈવિક ખાતરની કિંમત, જેની જગ્યા એ લે છે તે થેલીઓ કરતાં ઘણી ઓછી છે.
• ગુણવત્તા વધે છે. જીવવિજ્ઞાન પર ઊગેલો માલ ઘણી વાર વધુ સારો ટકે છે અને સ્વાદમાં સારો હોય છે — વેપારીઓ નોંધ લે છે.
• જમીન પોચી થાય છે. ખેડ સહેલી, પાણી વધુ ટકે, અળસિયાં વધુ.

સફર માટે ત્રણ નિયમ

1. બધું એકસાથે ક્યારેય ન કાપો. પગલે પગલે સલામત છે; એકસાથે એ જુગાર છે.
2. દરેક સીઝને જમીનને ખવડાવો. તમારું કામ કરતા સૂક્ષ્મ જીવોનું બળતણ સેન્દ્રિય તત્વ છે.
3. તમારી પોતાની જમીન પર સરખાવો. એક પ્રયોગવાળું ખેતર અને બાજુમાં એક સામાન્ય ખેતર — કોઈ પણ જાહેરાત કરતાં વધુ શીખવે છે, અમારી જાહેરાત સહિત.

તમે બનાસકાંઠા, સાબરકાંઠા કે મહેસાણામાં ખેતી કરતા હો, તો વોટ્સએપ પર મેસેજ કરો — તમારા પાક માટે પહેલી સીઝનની યોજના બનાવવામાં અમે મદદ કરીશું.